کابل فرمان یک سیم چند رشتهای است که برای صنایع برقی در کاربردهای مختلف استفاده میشود. استفاده از این مدل کابل برای تولید و کنترل برق بسیار لازم و ضروری است؛ به صورتی که رساندن برق به سایر صنایع و ساختمانها بدون آن امکان پذیر نیست. در حقیقت این کابل میتواند سیگنالهای فرمان را ارسال کند و به این دلیل به ولتاژهای بالایی احتیاج نخواهد بود. بیشترین کاربرد این کابل ارتباطات، فرآیندهای تولید، ابزار دقیق و اتوماسیون است اما ویژگی که منجر به متفاوت بودن آن شده، کاربردهای گسترده و ویژگیهای آن خواهد بود.
هادی استفاده شده در این کابل معمولا از مس آنیل شده است که این رشته سیمهای مسی بههم بافته شدهاند. روش تولید این کابل باعث میشود که گسترش میدان مغناطیسی و تداخل الکتریکی کم شود. برای این کابل یک روکش پی وی سی بسیار مقاوم و سخت در نظر گرفته شده است که در شرایط مختلف، مقاومت خوبی از خود به نمایش میگذارد.
دو کاربرد اصلی که برای این کار وجود دارد انتقال سیگنال آنالوگ (عبور دادن جریان به نقاط مختلف پست است)، سیگنال دیجیتال(باز و بسته کردن کلید و فرمان تابلو) هستند. این سیم و کابلها با توجه به نوع مصرف و کاربرد در شرایطی با تنش مکانیکی متوسط، سبک و زیاد مورد استفاده قرار میگیرند.
کابل فرمان کولر گازی
کابل کنترل یا فرمان کولر گازی، که به کابل اسپلیت نیز معروف است، برای تبادل سیگنالهای الکتریکی میان یونیت داخلی و خارجی کولرهای اسپلیت به کار میرود. در واقع این کابل وظیفه ایجاد یک مسیر مطمئن برای تبادل سیگنالها و دستورات الکتریکی میان یونیت داخلی (پنل) و یونیت خارجی (کندانسور) را بر عهده دارد.
در سیستم برقرسانی کولرهای گازی، بسته به ظرفیت دستگاه، از دو روش استفاده میشود:
- کولرهایی با ظرفیت پایین (معمولا ۱۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰۰): برق اصلی شهر ابتدا به یونیت داخلی متصل میشود. سپس جریان برق و فرمانهای کنترلی از طریق کابل رابط، به یونیت خارجی منتقل میگردد.
- کولرهایی با ظرفیت بالا (معمولا ۲۸۰۰۰ و بیشتر): به دلیل مصرف جریان بالا، یونیت خارجی (کندانسور) دارای منبع تغذیه جداگانه است و مستقیما به برق شهر متصل میشود. در این حالت، کابل فرمان صرفا وظیفه تبادل سیگنال بین دو یونیت را دارد.
در سیستمهای تهویه مطبوع، دو نوع کابل اصلی استفاده میشود: کابل برق برای تامین انرژی الکتریکی دستگاه، و کابل کنترل برای تبادل فرمانهای الکتریکی میان یونیتها. بنابراین با توجه به تفاوت کابلهای «تامین برق» و کابلهای «فرمان»، ضروری است که هنگام انتخاب کابل، به ظرفیت کولر گازی و نوع کاربری آن دقت داشته باشید.
کابل فرمان شیلد دار
یکی از اجزای حفاظتی بسیار مهم اسکرین یا شیلدهای موجود در کابل فرمان است. وظیفه اصلی این کابلها حفاظت از سیگنالهای گذرانده از کابل در مقابل میدان الکترومغناطیسی و آثار تخریب کننده امواج است. بسیاری از کابلها در معرض تشعشعات مغناطیسی قرار میگیرند به همین دلیل وجود شیلد یا اسکرین برای آنها لازم است. برای مثال از این کابلها در مکانهایی همچون صنایع ذوب قلزات، اتاقهای فرمان نیرگاهی، مراکز دیسپاچینگ، پستهای فشار قوی، یا کابلهایی که کنار کابلهای برقی هستند و… استفاده میشوند.
شیلد دار بودن این کابلها در بسیاری از موارد یک پیشنهاد است اما در برخی موارد هم لازم و ضروری هستند. در این موارد شیلد یا اسکرین کابل فرمان شیلددار به صورت مسی استفاده خواهند بود برای مثال کابلهای CY، YSL CY، NYSL CY از شیلد مسی بهرهمند هستند. اما گاهی اوقات شیلد کابلها به صورت بافته شده است و میتواند پاسخگوی کاربردهای متحرک و قابل انعطاف باشند. این نوع کابلهای با شیلد بافته شده دارای تراکم و پوشش حدود 70 تا 95 درصد هستند. این کابلهای فرمان از کابل و سیگنالهای درونی آن در برابر نویزهای مختلف محافظت میکنند.
قیمت کابل فرمان
قیمت کابل فرمان معمولا تابع متغیرهای مختلفی است که هر کدام از این متغیرها به اندازه خود در قیمت نهایی این کابلها موثر واقع میشوند. برای مثال نوع کابل کنترل و تعداد رشتههای داخلی، متراژ مورد نیاز، نوع هادی و پوشش خارجی، نرخ ارز و قیمت دلار، تولید داخل یا خارج، نوع برند و شرکت سازنده، کیفیت عملکرد و… در قیمت نهایی کابل فرمان موثر واقع میشوند.
⭐️ ⭐️ ⭐️ ⭐️ ⭐️
پاسارگاد نوین عرضه کننده انواع سیم افشان
⭐️ ⭐️ ⭐️ ⭐️ ⭐️
حقیقتا کابلهای شیلددار فرمان نسبت به سایر مدلهای دیگر این کابل، از قیمت بالاتری برخوردار هستند لذا متریال روکش روی سیمهای تابیده شده و هسته هم از کیفیت بالاتری بهره میبرند. آن دسته از محصولات وارداتی که با برندهای خارجی روانه بازار میشوند، با توجه به قیمت بالای تولید نسبت به نمونههای داخلی گران قیمتتر هستند.
ویژگی کابل فرمان
بیایید ببینیم ویژگیهای کابل فرمان چیست.کابل فرمان از ویژگیهای مختلفی برخوردار است که در ادامه آنها را بیان میکنم:
- سیگنالهای یک سیستم الکتریکی توسط کابل فرمان کنترل و نظارت میشوند.
- در برابر آتش و حرارت بالا بسیار مقاوم است.
- در برابر آب و رطوبت از پایداری و مقاومت بالایی برخوردار است.
- معمولا فشار و یا نیروهای زیادی از محیط پیرامون به این کابلها وارد میشود که شاهد پایداری آنها خواهید بود.
- در برابر مواد نفتی هم مقاومت خوبی دارند چرا که کیفیت فوق العادهای دارند.
- کابلهای فرمان عایق محافظتی قوی دارند که به عنوان محافظت کننده کابل استفاده میشوند.
- تعداد رشتههای در نظر گرفته شده برای این کابل از 2 تا 61 رشته خواهند بود.
- سطح مقطع هادی آنها تا 10 میلیمتر مربع است.
- برخلاف کابل برق که معمولا ۳ یا ۴ رشته دارد، کابل فرمان میتواند از ۲ تا ۶۱ رشته (و حتی بیشتر) داشته باشد تا بتواند فرمانهای متعدد را همزمان منتقل کند.
- چون جریان عبوری از این کابلها کم است (فقط در حد سیگنال)، معمولا در سایزهای کوچک مانند ۰.۵، ۰.۷۵، ۱، ۱.۵ و ۲.۵ میلیمتر مربع تولید میشوند.
- برای جلوگیری از اشتباه در سربندی، رشتههای داخلی معمولا به دو روش متمایز میشوند: رنگبندی و شمارهگذاری.
رنگبندی: (برای کابلهای تا ۵ رشته) - شمارهگذاری:تمام رشتهها مشکی هستند و روی آنها شمارههای سفید (۱، ۲، ۳ و…) چاپ شده است. (برای کابلهای بالای ۵ رشته)
- هادی این کابلها معمولا از مس آنیل شده کلاس ۵ (افشان) است تا در مسیرهای پرپیچوخم و داکتهای باریک تابلویی به راحتی نصب شود.
- حفاظت در برابر نویز (شیلدینگ): در محیطهای صنعتی که امواج الکترومغناطیسی زیاد است (کنار موتورها و درایوها)، از نوع شیلددار استفاده میشود تا نویز روی فرمانها اثر نگذارد.
- معمولا برای ولتاژ 300/500V طراحی میشوند که کمتر از کابلهای قدرت (0.6/1kV) است.
کابل کنترلی قابل استفاده برای تمام سیگنالها
سیگنالهای آنالوگ معمولا در طول زمان مقدار مشخص و ثابتی ندارند و دائما این مقدار در حال تغییر خواهد بود. در حقیقت سیگنالهای آنالوگ به طور لحظهای اندازهگیری میشوند. برای این که شدت جریان تعیین شود معمولا در سیگنالهای دیجیتالی از بازه زمانی مشخصی استفاده مینمایند. از آن جایی که کابلها در کاربردهای حساس استفاده میشوند نباید مقدار اعوجاج، نویز و اختلاف ورودی و خروجی کابلهای فرمان بیشتر و بالاتر باشد.
بنابراین استفاده از این کابلها به منظور انتقال سیگنالها با جریان و ولتاژ پایین گزینه مناسبی است. این مدل کابلها به دو صورت افشان شیلددار و بدون شیلد تولید میشوند. کابل کنترل برای کاربردهایی همچون آزمایشگاهها، ساختمانها، صنعت حمل و نقل ریلی گزینه بسیار مناسبی است. اما استفاده از کابل تک رشته برای کابلهای کنترل مناسب نخواهد بود.
اگر میپرسید برای تمام سیگنالها بهترین کابل فرمان چیست باید گفت در واقعیت مهندسی، یافتن یک محصول واحد که بتواند تمامی انواع سیگنالهای مختلف را با بازدهی یکسان منتقل کند، ممکن نیست. با این حال کابلهای کنترل شیلددار (CY یا LiYCY) نزدیکترین گزینه به یک راهحل جامع هستند. این کابلها با ترکیب هادیهای افشان مسی، عایق PVC، لایه محافظ شیلد و روکش نهایی، قادرند فرمانهای دیجیتال، سیگنالهای آنالوگ و دادههای سرعت پایین را بهطورهمزمان و با حداقل تداخل انتقال دهند.
چرا نوع شیلددار برای انواع انتقالها مناسب است؟
- حذف نویزهای محیطی: لایه بافت مسی یا فویل آلومینیومی مانند سپری عمل کرده و از تاثیر امواج مغناطیسی تجهیزات اطراف روی دادههای منتقله جلوگیری میکند.
- پشتیبانی از پروتکلهای متنوع: توانایی انتقال همزمان دستورات روشن/خاموش، سیگنالهای ولتاژ متغیر و اطلاعات دیجیتال را دارد.
- زوج به هم تابیده (Twisted Pair): اگر سیگنال شما دیتای دقیق است، رشتهها باید دوبهدو بههم تابیده شده باشند تا نویز داخلی حذف شود.
- مقاطع استاندارد: سایزهای ۰.۵ و ۰.۷۵ میلیمترمربع که برای اکثر کاربردهای کنترلی کافی هستند، در این کابلها موجود است.
انواع کابل فرمان
کابل فرمان معمولا به شکل چند رشتهای تولید میشوند لذا هر رشته آن مخصوص انتقال دادن یک سیگنال کنترلی، اندازه گیری و حفاظتی است. گفتنی است که کابل فرمان استفاده شده در محیطهای صنعتی همچون سیستم اعصاب در بدن موجودات زنده است.
هر رشته حکم یک رشته عصبی در بدن را دارد که هر کدام هم مسئول کنترل یکی از فرمانهای سیستم هستند. در بسیاری از صنایع با توجه به بزرگی و مقیاس سیستم الکترونیکی و محل قرار گیری کابل، از انواع کابلهای فرمان استفاده میشود. انواع کابل فرمان عبارتاند از:
- کابل فرمان افشان (کلاس ۵): دارای انعطافپذیری بالا و مناسب استفاده در فضاهایی که نیاز به حرکت مکرر یا شعاع خمش کوچک است
- کابل فرمان ساده (بدون شیلد): فاقد لایه محافظ شیلد و مناسب برای محیطهای با تداخل الکترومغناطیسی کم
- کابل فرمان افشان شیلددار: دارای لایه محافظ شیلد مسی یا آلومینیومی برای جلوگیری از نویزهای الکترومغناطیسی
- کابل فرمان تخت: بسیار منعطف و مناسب برای فضاهای تنگ مانند کابین آسانسور و جرثقیل سقفی
- کابل فرمان نیمهافشان (کلاس ۲): با انعطافپذیری متوسط برای کاربردهای خاص
- کابل فرمان زمینی مفتولی: با هادی مسی مفتولی برای فضاهای آزاد
- کابل کنترل ضد روغن و ضد آب: مقاوم در برابر مواد نفتی و رطوبت، مناسب برای کابلکشی زیرزمینی و زیرآب
- کابل کنترل نسوز: مقاوم در برابر آتش و حرارت بالا، مناسب برای اماکن عمومی و تونلها
- کابل کنترل زرهدار: دارای محافظ سیم فولادی برای مقاومت بالا در برابر ضربات مکانیکی سنگین
سایز کابل فرمان کولر گازی
انتخاب سایز مناسب کابل برای اتصال یونیت داخلی به کندانسور، یکی از مهمترین مراحل نصب سیستمهای تهویه مطبوع است. این نوع کابلها که مسئولیت انتقال دستورات الکترونیکی میان دو واحد را دارند، در ابعاد مختلفی عرضه میشوند و باید متناسب با مشخصات دستگاه انتخاب شوند.
معمولترین قطر هادیهای مورد استفاده در این کابلها ۱.۵ میلیمتر مربع است که برای اکثر مدلهای خانگی کارایی مناسبی دارد. نکته قابلتوجه این است که برخلاف کابل تغذیه اصلی که با افزایش ظرفیت دستگاه باید ضخیمتر شود، قطر این کابلها معمولا ثابت باقی میماند زیرا جریان عبوری از آنها بسیار ناچیز است.
سایزهای رایج کابل فرمان کولر گازی شامل موارد زیر است:
- ۱.۵ × ۴
- ۱.۵ × ۵
- ۱.۵ × ۶
- ۱.۵ × ۷
- ۱.۵ × ۱۰
کابل فرمان کولر گازی چند رشته است؟
درک این موضوع که کابل فرمان چیست و چگونه در سیستم تهویه مطبوع عمل میکند، به انتخاب صحیح محصول کمک میکند. این کابل از چند سیم مجزا تشکیل شده که هرکدام وظیفه مشخصی در هماهنگی عملکرد دستگاه ایفا میکنند. تعداد این سیمها بین ۴ تا ۶ رشته متغیر بوده و به نوع تکنولوژی دستگاه بستگی دارد.
هر رشته موجود در کابل به قسمت خاصی از مدار الکترونیکی متصل شده و از طریق روکشهای عایق مجزا محافظت میشود. این عایقبندی دقیق از بروز اتصال کوتاه و تداخلات الکتریکی جلوگیری کرده و پایداری انتقال سیگنالها را تضمین میکند. استفاده از مواد مرغوب در تولید این کابلها، عمر مفید آنها را افزایش داده و از عملکرد بهینه سیستم اطمینان میدهد.
افزایش تعداد رشتهها معمولا در مدلهای پیشرفتهتر که قابلیتهای بیشتری مانند کنترل دمای دقیق یا عملکرد اینورتر دارند، ضروری است. این کابلهای چندرشتهای توانایی انتقال همزمان سیگنالهای متعدد را داشته و نصب را سادهتر میکنند. البته باید در نظر داشت که قیمت کابل فرمان کولر گازی با افزایش تعداد رشتهها متفاوت خواهد بود و در انتخاب نهایی باید بین قابلیتهای مورد نیاز و بودجه تعادل برقرار کرد.
استاندارد کابل فرمان
رعایت استانداردهای بینالمللی و ملی در تولید این محصولات، ضامن ایمنی و کیفیت عملکرد آنها است. این مقررات فنی جنبههای مختلفی از جمله کیفیت هادی، ضخامت عایق، مقاومت در برابر حرارت و آتش را تعیین میکنند. در فروش کابل فرمان، محصولاتی که دارای گواهینامههای استاندارد معتبر باشند، اولویت خرید هستند و از ایمنی و دوام بیشتری برخوردارند.
در ادامه خواهیم دید رایجترین استانداردهای بینالمللی و ملی انواع کابل فرمان چیست.
استاندارد VDE آلمان:
- VDE 0250 – استاندارد کلی برای کابلهای قدرت و فرمان
- VDE 0245 – مخصوص کابلهای انعطافپذیر و مقاوم در برابر روغن
استاندارد بینالمللی IEC:
- IEC 60228 – مشخصات هادیهای مسی و کلاسبندی آنها
- IEC 60332 – آزمون مقاومت در برابر گسترش شعله
- IEC 60502-1 – الزامات کابلهای با عایق اکسترود شده برای ولتاژ ۱ تا ۳۰ کیلوولت
- IEC 60227 – مشخصات کلی کابلهای با عایق پلیوینیل کلراید
- EN 50288-7 – الزامات کابلهای کنترل چندهستهای
استاندارد ملی ایران:
- ISIRI 607 – معادل استاندارد عمومی سیم و کابل با عایق PVC
- ISIRI 3569 – الزامات خاص کابلهای کنترل
- ISIRI 3084 – استانداردهای آزمون و کیفیت
کدگذاریهای رایج:
- YY – کابل فرمان با عایق و روکش پلیوینیل کلراید (پرکاربردترین نوع)
- CY – نوع شیلددار با بافت مسی برای محیطهای پرنویز
- SY – نوع زرهدار با بافت فولادی برای حفاظت مکانیکی بالا
- NYSLY – نامگذاری فنی در استاندارد VDE برای کابلهای افشان کنترل
خرید کابل فرمان
انتخاب صحیح این محصول نیازمند توجه به جنبههای فنی و کیفی متعددی است که تاثیر مستقیم بر عملکرد سیستم دارند. درک اینکه کابل فرمان چیست و چه ویژگیهایی باید داشته باشد، اولین گام در فرآیند خرید هوشمندانه است. از آنجا که این محصولات در طیف قیمتی و کیفی گستردهای عرضه میشوند، بررسی دقیق مشخصات فنی و اصالت کالا از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین برای خرید، نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- نوع ساختار کابل: کابلهای افشان برای مسیرهای متحرک و پیچیده مناسبتر بوده، درحالیکه انواع خشک برای نصب ثابت طراحی شدهاند.
- مقطع مناسب: تناسب سایز هادی با میزان جریان و طول مسیر باید محاسبه شود تا از افت ولتاژ جلوگیری شود.
- کیفیت هادی: هادیهای مس خالص دارای رسانایی بهتر و عمر بیشتری نسبت به آلومینیومی هستند.
- نوع و ضخامت عایق: عایق PVC یا لاستیکی باید متناسب با شرایط دما، رطوبت و مواد شیمیایی محیط انتخاب شود.
- شرایط محیط نصب: برای فضاهای صنعتی با نویز بالا، مدلهای شیلددار و برای محیطهای با خطر آسیب مکانیکی، انواع زرهدار توصیه میشود.
- گواهینامههای استاندارد: محصولاتی که مطابق با مقررات IEC، VDE یا ISIRI تولید شدهاند، کیفیت قابل اطمینانتری دارند.
- اعتبار برند: خرید از تولیدکنندگان شناختهشده، ضامن کیفیت مواد اولیه و دقت در ساخت است.
- نسبت قیمت به کیفیت: ارزانترین گزینه همیشه بهترین نیست؛ ایمنی و دوام محصول باید در اولویت قرار گیرد.
پاسارگاد نوین با بیش از یک دهه تجربه در زمینه فروش انواع کابل فرمان لاله زار تهران و سایر محصولات سیم و کابل، آماده ارائه مشاوره تخصصی و فروش محصولات با ضمانت اصالت به شما مشتریان عزیز است.
سخن پایانی
در نهایت باید بگوییم که کابل فرمان وزن بسیار سبکی دارد که معمولا به صورت باندل تولید میشوند؛ به همین دلیل زمان نصب آنها کم است. انواع این کابلها ویژگیهای منحصر به خود را دارند که با توجه به ویژگیهایی که دارند در مکانها و شرایط متفاوتی مورد استفاده قرار میگیرند.
در هنگام تهیه و خرید این کابلها به کیفیت ساخت نوع برندی که میخرید توجه کنید. اصولا برندهای خارجی قیمت بیشتری نسبت به مدلهای داخلی دارند اما کیفیت برندهای برتر ایرانی هم با آنها در رقابتی تنگاتنگ است.
